Advaitaweb artikelen        over meditatie

Meditatie is een geweldige manier om meer bewust en alert te leven. Het beoefenen van meditatie kan
op twee manieren. Enerzijds kan het gebruikt worden als een methode om stress en stress gerelateerde klachten te onderzoeken en op die wijze tot inzicht en heling daaromtrent te komen. Deze kant van meditatie kan geleerd en beoefend worden door bijvoorbeeld het volgen van een mindfulness aandachttraining. Er is een specifiek vooropgesteld doel waartoe meditatie als een techniek wordt ingezet.

Anderzijds is meditatie, bij nadere beschouwing, iets wat op een methode lijkt, maar het eigenlijk niet is. Een doen door niet doen. Een bepaalde kwaliteit van waarnemen waarbij een ervaring ontstaat van oordeelloze opmerkzaamheid. Een opmerkzaamheid die heel goed helpt om, in overdrachtelijke zin, de ui, laag voor laag te onderzoeken. In een sfeer van innerlijke openheid. In een sfeer waarin het spel van de dualiteit gezien wordt zonder er door opgeslokt te worden. Uiteraard blijft het in die situatie zo dat alles gezien wordt vanuit de positie van waarnemer, schouwer. Alles dat wordt geschouwd, wordt geschouwd door, en gereflecteerd in het lichaam, het psychosomatische apparaat. De scherpte van de dualiteit is weliswaar afgenomen, maar is er in die situatie nog steeds. Het grenst als het ware aan het absolute zoals de grens van de atmosfeer van de aarde en de ruimte. De oneindigheid en gewichtloosheid van de ruimte eindigt niet bij de planeten en hun zwaartekracht, de planeten en hun zwaartekracht gaan uiteindelijk geheel op in de ruimte. Zijn die ruimte. Zoals alles wat zich daarop bevindt. U en ik. Dat beseffen, van kruin tot teen ... dat je dat bent, Ik ben DAT ... is het omslagpunt die we ZELF-realisatie noemen.
En dat gaat dan weer voorbij aan meditatie.
 
Meditatie kan beoefend worden op elk moment van de dag op 1001 manieren. Dat is het mooie van mediteren. Het enige wat je hoeft te doen is aandacht te geven aan dat wat zich aandient in het moment. NU. Het wonderlijke van dit fenomeen is dat er eigenlijk niets gedaan wordt, want aandacht, onmiddellijke waarnemendheid, is er altijd. Mediteren is dus niets anders dan "doen door niet doen..." Bewuste aandacht, opmerkzaamheid. Dat is alles, en altijd gratis en voor niets, beschikbaar.

VH

Bezoeker:
Hoe komt het dat ik mezelf voor zo’n puinhoop aanzie?

Nisargadatta:
Dat is alleen uit gewoonte. Verander de manier waarop je voelt en denkt, maak een inventaris op van je gevoelens en gedachten en neem ze onder de loep. Je gebondenheid is alleen te wijten aan onachtzaamheid. Aandacht bevrijdt. Je neemt een heleboel dingen als vanzelfsprekend aan. Begin met vragen te stellen. De dingen die het meest voor de hand liggen, zijn het meest twijfelachtig. Stel jezelf eens zulke vragen als “ben ik echt geboren?” Ben ik werkelijk mijnheer of mevrouw die en die? Hoe weet ik dat ik besta? Wie zijn mijn ouders? Hebben zij mij geproduceerd of heb ik hen geproduceerd? Moet ik wel eigenlijk alles geloven wat me over mijzelf verteld wordt? Wie ben ik nu echt? Je hebt een geweldige hoeveelheid aan energie aan het bouwen van een gevangenis voor jezelf besteed. Besteed dezelfde moeite om haar af te breken. In feite is de afbraak gemakkelijker, want het onechte verdwijnt zodra het wordt ontmaskerd. Alles draait om de idee “ik ben.” Onderzoek die tot in het kleinste detail. Dat is de oorsprong van elk probleem. Het is als een soort huid die je van de werkelijkheid scheidt. Het echte is zowel binnen als buiten die huid, maar de huid is niet echt. Deze “ik ben”gedachte is niet tegelijk met jou geboren. Je had heel best zonder haar kunnen leven. Zij kwam pas later opdagen, toen je je ging vereenzelvigen met het lichaam. Zij schiep de illusie van afgescheiden zijn waar geen gescheidenheid bestond. Dat maakte je tot een vreemdeling in je eigen wereld en het maakte die wereld onwezenlijk en vijandig. Ook zonder het gevoel ik ben”gaat het leven door. Er zijn ogenblikken waarop we tevreden en gelukkig leven zonder het gevoel “ik ben”. Als het “ik ben “terugkomt begint de ellende weer.



Als je er vrij van wilt worden moet je het eerst bij de horens vatten. Kijk ernaar terwijl het bezig is en terwijl het rustig is. Kijk hoe het begint en wanneer het ophoudt. Kijk naar wat het wil en naar hoe het dat bemachtigt, totdat je het duidelijk ziet en door en door begrijpt. Tenslotte hebben alle yoga’s, waar ze ook vandaan komen en hoe ze ook werken, allemaal een en hetzelfde doel; je te redden van de catastrofe van een afgescheiden bestaan. Van het een zinloze stip te zijn in een eindeloos en overweldigend panorama. Je lijdt omdat je je van de realiteit hebt vervreemd, en nu wil je aan die vervreemding ontkomen. Maar je kunt niet ontsnappen aan je eigen obsessies. Het enige wat je kunt doen is ophouden er voedsel aan te geven. Omdat `ik ben` namaak is, een vervalsing, wil het zijn bestaan rekken. De realiteit heeft er geen behoefte aan om haar leven te rekken, want die kent zichzelf als onvergankelijk en is daarmee onverschillig voor het vernietigd worden van vormen en uitdrukkingen. We doen van alles om het `ik ben` te versterken en zijn status quo te handhaven, maar dat is allemaal tevergeefs want het `ik ben`wordt telkens opnieuw geschapen, van ogenblik tot ogenblik. Het is een gebed zonder eind. Er is maar één radicale oplossing, en dat is om het gevoel `ik ben die en die persoon` definitief te laten verdwijnen. Het zijn blijft, maar een niet scheiding teweeg brengend `ik/zijn`.

Uit ZIJN van Shri Nisargadatta Maharaj